άρθρα
01.10.2017

Άρθρο στη "Νέα Σελίδα": "Η Ευρώπη μετά τις Γερμανικές Εκλογές"

Ο σχηματισμός στη Γερμανία της νέας κυβέρνησης συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών, Φιλελευθέρων και Πρασίνων εκτιμάται ότι θα έχει ενισχυμένα συντηρητικά και νεοφιλελεύθερα χαρακτηριστικά, πιο σκληρή αντιμετώπιση του Νότου και απροθυμία για ευρωπαϊκές αλλαγές, λόγω της επιδίωξης του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος να επανακτήσει επιρροή στον ακροδεξιό χώρο, και των νεοφιλελεύθερων απόψεων των Φιλελευθέρων. Χαρακτηριστική η άρνηση του ηγέτη των Φιλελευθέρων στις προτάσεις Μακρόν και Γιούνκερ.

Τα αποτελέσματα στην Γερμανία δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και της περιοριστικής πολιτικής που επιβλήθηκε για την αντιμετώπιση της. Μια πολιτική που οδήγησε στην ύφεση, υπονόμευσε το Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, και διαμόρφωσε το πεδίο ανάπτυξης ακροδεξιών και νεοφασιστικών δυνάμεων. Η συγκυριακή εκλογική αντισυσπείρωση στην Αυστρία, στην Ολλανδία και στην Γαλλία απέτρεψε το κακό, αλλά αυτό θεριεύει όσο δεν αντιμετωπίζονται τα αίτια του. Ενδεικτική η δεύτερη θέση του ακροδεξιού κόμματος στην πρώην Ανατολική Γερμανία που έζησε την βίαιη οικονομική προσαρμογή και αντιμετωπίζει μεγάλα κοινωνικά προβλήματα, καθώς η ξενοφοβική ρητορική εκμεταλλεύεται τον φόβο και την ανασφάλεια. Δεν είναι αυτές εποχές ουδετερότητας και πολιτικών διαχειριστών. Οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις που συνθηκολόγησαν με τον νεοφιλελευθερισμό αντιμετωπίζουν εκλογική συρρίκνωση, όπως το SPD στη Γερμανία.

Η Ευρωπαϊκή ενοποίηση παρότι βασίσθηκε στην Αγορά, υπήρξε σχέδιο ειρηνικής συμβίωσης και κοινής ευημερίας, γεωπολιτικής σταθερότητας και αποτροπής ηγεμονισμών μετά τον πόλεμο. Σταδιακά αναπτύχθηκε το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο με κοινά αποδεκτές αρχές ανάμεσα στα κράτη- μέλη, τις πολιτικές επιδιώξεις, τα οικονομικά συμφέροντα και τις κοινωνικές διεκδικήσεις, όπως η εξέλιξη της Εσωτερικής Αγοράς ταυτόχρονα με τη Συνοχή, της ΟΝΕ με την Οικονομική Σύγκλιση, η διεύρυνση της ΕΕ με παράλληλη θεσμική εμβάθυνση. Οι αρχές αυτές αποδυναμώθηκαν με την επικράτηση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και παραβιάσθηκαν με την εκδήλωση της κρίσης.

Η κρίση αποκάλυψε τα δομικά ελλείμματα της Ευρωζώνης, ενώ η προσπάθεια κατοχύρωσης της τα τελευταία χρόνια γίνεται με διακυβερνητικό τρόπο και τη θεσμοποίηση της περιοριστικής πολιτικής. Το δημοκρατικό έλλειμμα εντός της Ε.Ε. διευρύνεται με την επιρροή των Αγορών στη λήψη αποφάσεων, την αποδυνάμωση των Κοινοβουλίων και των Ευρωπαϊκών Θεσμών. Στην εποχή των μνημονίων οι προβλέψεις των Συνθηκών που αφορούν τον κοινωνικό τομέα, τις δημόσιες υπηρεσίες, τη συνοχή και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις καταστρατηγούνται.

Απάντηση δεν είναι η Ευρώπη των πολλαπλών ταχυτήτων, η οποία αποτελεί ήδη θεσμική και οικονομική πραγματικότητα.

Στην περίοδο της παγκοσμιοποίησης χρειάζεται μια Ευρώπη δύναμη ειρήνης, δημοκρατίας, συνεργασίας και επιβολής κανόνων και ρύθμισης του Χρηματοπιστωτικού συστήματος και των Αγορών. Μια Ευρώπη που προασπίζεται το διεθνές δίκαιο και την αλληλεγγύη σε έναν πολυπολικό κόσμο.

Η προοπτική και η ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προϋποθέτει μια μεγάλη πολιτική, αναπτυξιακή και κοινωνική συμφωνία για την αποκατάσταση της συνοχής της κατακερματισμένης Ευρώπης της κρίσης. Πολιτικές που θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα του χρέους, την έλλειψη επενδύσεων και  ρευστότητας, την κοινωνική κρίση, και την αποτροπή μεγάλων ανισορροπιών μεταξύ των κρατών μελών, μέσα από μακροοικονομικές προσαρμογές ανάμεσα σε πλεονασματικές και ελλειμματικές χώρες. Πολιτικές που θα επενδύουν στους ανθρώπους, στην έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, στην καινοτομία, στην επέκταση της παραγωγικής ικανότητας και στην ποιότητα, και όχι στη μείωση των μισθών και του κοινωνικού κράτους.

Η  ΟΝΕ πρέπει να λειτουργεί προς όφελος των πολιτών της, με ισχυρούς θεσμούς, δημοκρατικό έλεγχο και λογοδοσία. Το καταστατικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας χρειάζεται αλλαγή, ώστε να προωθεί την ανάπτυξη και την απασχόληση παράλληλα με την δημοσιονομική σταθερότητα, να εξασφαλίζει την αποτελεσματική παρέμβαση σε περιόδους κρίσης και την επιβολή αυστηρών κανόνων στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διακρίνοντας τις εμπορικές από τις επενδυτικές τους δραστηριότητες.

Η αλλαγή στην Ευρώπη προϋποθέτει αφύπνιση και αλλαγή συσχετισμών, μια προοδευτική πρόταση με το βλέμμα στο μέλλον, συμμαχίες και ισχυρό κοινωνικό μέτωπο. Όπως είπε ο Μπρεχτ στα μαύρα χρόνια του ’30, «επειδή τα πράγματα είναι όπως είναι, τα πράγματα δεν θα παραμείνουν όπως είναι».

βίντεο
16.12.2016 Ομιλία στην εκδήλωση Ecoleft για τις Διεθνείς εξελίξεις, την Ευρώπη και την Αριστερά
φωτογραφίες
18.04.2016 Ομιλία στην εκδήλωση της Ενωτική Κίνησης Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΕΚΕΑ), στο ξενοδοχείο «ΤΙΤΑΝΙΑ»