συνεντεύξεις
09.02.2013

Συνέντευξη στην εφημερίδα «Επενδυτής», με το δημοσιογράφο Βαγγέλη Παπαδημητρίου

1. Πως εκτιμάτε την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για το νέο Κοινοτικό Προϋπολογισμό; Τελικά τι έπρεπε να διεκδικήσει η ελληνική κυβέρνηση;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε στρατηγικό αδιέξοδο, και αυτό αποτυπώθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Σήμερα επικρατεί η περιοριστική οικονομική αντίληψη που αναιρεί βασικές Ευρωπαϊκές αρχές, όπως της Συνοχής και της Κοινωνικής Ευρώπης. Αντί ο Κοινοτικός Προϋπολογισμός να είναι μέσο αντιμετώπισης της ύφεσης και ενίσχυσης της ανάπτυξης, της σύγκλισης και της αναδιανομής, συρρικνώνεται ως προς το μέγεθος του σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα της Ε.Ε. των 15 κρατών-μελών, ενώ καλείται να αντιμετωπίσει σε περίοδο κρίσης τις ανάγκες της Ε.Ε. των 28.

Η ελληνική κυβέρνηση έπρεπε να είχε εργασθεί πιο αποτελεσματικά για τη σύνδεση της διαπραγμάτευσης με την ύφεση και για το μέτωπο των χωρών της Συνοχής, τόσο ως προς το ύψος και την κατανομή των κονδυλίων, όσο και ως προς τις προϋποθέσεις αξιοποίησής τους. Δυστυχώς επιβλήθηκε τελικά η ρήτρα μακροοικονομικής αιρεσιμότητας που οδηγεί τις χώρες με δημοσιονομικά προβλήματα, αντί να υποστηρίζονται, να τιμωρούνται με πάγωμα κονδυλίων των Διαρθρωτικών Ταμείων.

2. Σε είκοσι, περίπου, ημέρες, πραγματοποιείται, το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Για πρώτη φορά, πολλά στελέχη, βρίσκονται εκτός, όπως και εσείς. Θα σας ρωτήσω ευθέως: πιστεύετε ότι το σημερινό ΠΑΣΟΚ μπορεί να υπερβεί τις αντιφάσεις του; Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η κατάληξη του συνεδρίου;

Δυστυχώς δεν το πιστεύω. Δεν δικαιολογούνται πλέον ψευδαισθήσεις. Το σημερινό ΠΑΣΟΚ, με την ηγετική του ομάδα, την επικρατούσα πολιτική αντίληψη και τις επιλογές του, έχει μεταλλαχθεί σε μικρό παράρτημα της κεντροδεξιάς.Διαχωρίζω πολλά στελέχη που παραμένουν για λόγους ιστορικούς και παραταξιακούς.Αναγνωρίζω τις καλές προθέσεις και την αγωνία τους , αλλά με αυτούς τους όρους η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη. Η ήττα του ΠΑΣΟΚ ήταν στρατηγική, όχι μόνο λόγω του εκλογικού αποτελέσματος, αλλά εξαιτίας της αναίρεσης του αξιακού του υπόβαθρου, της υποταγής του στην αντίληψη του «μονόδρομου» και της αποκοπής του από τον κόσμο της εργασίας και της παραγωγής, τους ανθρώπους του μόχθου. Τώρα ολοκληρώνεται η πολιτική μετατόπιση του με την πλήρη ταύτιση με την κυβερνητική πολιτική και την μετωπική σύγκρουση με την Αριστερά, αλλά και με προοδευτικές δυνάμεις που μέχρι πρόσφατα ήσαν αναπόσπαστο κομμάτι του Κινήματος.

Το σημερινό ΠΑΣΟΚ αρνείται την ταυτότητα και την φυσιογνωμία του. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα προσυνεδριακά κείμενα δεν υπάρχει καμία αναφορά στις αρχές του δημοκρατικού σοσιαλισμού, αλλά σε μια θολή Κεντροαριστερά. Κάθε κριτική φωνή λοιδορείται, και αντί να γίνει πολιτική αποτίμηση της τριετίας και της εκλογικής ήττας κατηγορούνται οι ψηφοφόροι.

Στην πολιτική όμως, δεν υπάρχει κενό.Μπορεί σήμερα οι σοσιαλιστικές δυνάμεις και εκατοντάδες στελέχη να αισθάνονται ότι είναι χωρίς στέγη, αλλά ο προοδευτικός χώρος θα ανασυγκροτηθεί με νέους όρους. Αυτό έγινε και σε άλλες χώρες, όπως στην Πορτογαλία και την Ιταλία, όπου τα λεγόμενα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα εξελίχθηκαν σε κεντροδεξιά, και στη συνέχεια συγκροτήθηκαν νέα σοσιαλιστικά- προοδευτικά σχήματα.

3. Πολλά στελέχη εντός του ΠΑΣΟΚ διαφωνούν με την συμμετοχή στην κυβέρνηση. Υπάρχει μια αντιφατικότητα,από την μια στηρίζουν κοινωνικά στρώματα που πλήττονται και από την άλλη το κυβερνητικό έργο που εφαρμόζει υφεσιακές πολιτικές. Πιστεύετε ότι πρέπει να παραμείνει το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση;

Θεωρώ ψευτοδίλημμα τη συμμετοχή ή όχι του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση εάν θα συνεχίσει να ψηφίζει την ίδια αδιέξοδη πολιτική. Η κρίση απαιτεί καθαρά λόγια και αποφάσεις. Η διγλωσσία και οι προσχηματικές διαχωριστικές γραμμές εντείνουν τα αδιέξοδα και την αναξιοπιστία..

4. Παρά την σκληρή λιτότητα και την αποδόμηση των εργασιακών δικαιωμάτων, τα μέτρα φαίνεται πως δεν αποδίδουν. Πολλοί, εκτιμούν πως θα αναγκαστεί η κυβέρνηση να λάβει νέα μέτρα. Είχατε παλαιότερα αναφερθεί στην ανάγκη επαναδιαπραγμάτευσης των δανειακών συμβάσεων και είχατε διαφωνήσει με το μνημόνιο. Ήταν και ο λόγος που διαγραφήκατε όταν το καταψηφίσατε. Εκτιμάτε ότι η επαναδιαπραγμάτευση είναι, ακόμη, ικανός και αναγκαίος όρος για την διέξοδο της χώρας από την κρίση;

Κοινή είναι η διαπίστωση, τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας, ότι το πρόγραμμα δεν βγαίνει, παρά τις συνεχείς θυσίες και την μεγάλη επικοινωνιακή στήριξη που έχει η κυβέρνηση. Το κρίσιμο πρόβλημα που υπονομεύει κάθε προσπάθεια είναι η ύφεση και η μη βιωσιμότητα του χρέους. Αυτός ο φαύλος κύκλος οδηγεί αναπόφευκτα σε νέα μέτρα, που πλέον θα λαμβάνονται αυτόματα.

Ναι, είναι αναγκαία η επαναδιαπραγμάτευση.Ακόμη και το ΔΝΤ ομολογεί λάθη στην πολιτική που επιβλήθηκε στη χώρα μας,ενισχύοντας τα επιχειρήματα για αλλαγή πολιτικής.. Δεν μπορεί να ισχυρίζεται η κυβέρνηση ότι αυτό δεν είναι εφικτό, αφού στην πραγματικότητα δεν το προσπάθησε. Η νέα διαπραγμάτευση πρέπει να είναι αναπόσπαστο μέρος ενός νέου συνολικού σχεδίου παραγωγικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης της χώρας. Αυτό όμως απαιτεί στρατηγική, αποφασιστικότητα, συμμαχίες σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, και πάνω από όλα πολιτική βούληση. Η σημερινή συγκυβέρνηση δεν έχει ούτε τη δύναμη ούτε τη θέληση για μια τέτοια μάχη.

5. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, παρατηρείται προσπάθεια δημιουργίας νέου Κεντροαριστερού-σοσιαλδημοκρατικού πόλου. Ποια είναι η εκτίμηση σας;

Είναι αλήθεια ότι υπάρχει κινητικότητα,γιατί το σημερινό ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να εκφράσει πλέον ως βασικός πόλος τη Δημοκρατική Παράταξη. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, ποτέ δεν προσδιορίστηκε ως Κεντροαριστερά,αλλά ως Κίνημα του δημοκρατικού σοσιαλισμού που εξέφρασε πολιτικά και κοινωνικά προοδευτικές, σοσιαλιστικές, αριστερές δυνάμεις και δημοκράτες του ριζοσπαστικού Κέντρου. Η συζήτηση αυτή ξεκίνησε την περίοδο του «εκσυγχρονισμού»ως προσπάθεια μετατόπισης του ΠΑΣΟΚ στον μεσαίο χώρο, και κατέληξε στην μεταγραφή ορισμένων στελεχών και όχι στην αναζήτηση συγκλίσεων με τις δυνάμεις της αριστεράς.

Οι πολιτικές δυνάμεις κρίνονται τελικά από αυτό που εκφράζουν και υπηρετούν στην πράξη. Αναρωτιέμαι σε ποιά βάση θα συγκροτηθούν τέτοια σχήματα, πέραν των προσωπικών στρατηγικών των στελεχών που τα προωθούν. Εφόσον στηρίζουν την κυβερνητική πολιτική τι τους διαφοροποιεί και ποιο λόγο ύπαρξης θα έχουν πέραν του συμπληρωματικού κυβερνητικού εταίρου;

Πως μπορεί να επιδιώκουν σοσιαλδημοκρατική ταυτότητα όταν αποδέχονται την κατάργηση του πυρήνα της σοσιαλδημοκρατίας που είναι το κοινωνικό κράτος, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και τα κοινωνικά δικαιώματα; Πως μπορεί να συγκροτηθεί Κεντροαριστερός φορέας όταν θέτει τις διαχωριστικές γραμμές και ανοίγει μέτωπο προς τα αριστερά και όχι προς τα δεξιά;

6. Ο κύκλος της μεταπολίτευσης, εκτιμάται ότι έχει κλείσει. Πολιτικοί παράγοντες,θεωρούν πως θα δημιουργηθούν νέα πολιτικά ρεύματα. Ήδη στις δημοσκοπήσεις η πολιτική μάχη που διεξάγεται είναι μεταξύ της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ. «Δεξιά εναντίον Αριστεράς». Ποια είναι η άποψη σας για τον ΣΥΡΙΖΑ; Υπάρχει προοπτική για κυβέρνηση αριστεράς στην Ελλάδα;

Σήμερα περισσότερο από ποτέ απαιτείται αλλαγή πολιτικής, εναλλακτική και αξιόπιστη κυβερνητική πρόταση. Για αυτήν τη προοπτική είναι αναγκαία η ευρύτερη σύμπραξη προοδευτικών, σοσιαλιστικών και αριστερών δυνάμεων για την ανάδειξη ενός ισχυρού προοδευτικού πόλου. Και αυτό επιθυμεί και το μεγάλο μέρος των κοινωνικών δυνάμεων που εξέφραζε το ΠΑΣΟΚ, τη συγκρότηση ενός πλειοψηφικού προοδευτικού ρεύματος, μιας νέας εθνικής λαϊκής ενότητας στα σημερινά δεδομένα. Ο ΣΥΡΙΖΑ εκ των πραγμάτων διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο σε αυτήν την προοπτική.

Είναι ανιστόρητο λάθος της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ που επιτίθεται συστηματικά στον ΣΥΡΙΖΑ και κόβει κάθε γέφυρα διαλόγου. Βέβαια,και ο ΣΥΡΙΖΑ από την πλευρά του χρειάζεται να αποδείξει ότι μπορεί να μετουσιώσει την απογοήτευση, την απελπισία και την διαμαρτυρία σε πρόγραμμα προοδευτικής διακυβέρνησης.

7. Λέγεται πως το τελευταίο χρονικό διάστημα επικοινωνείτε με την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και μοιράζεστε κοινούς προβληματισμούς. Υπάρχει περίπτωση να συνεργαστείτε; Πως βλέπετε την πολιτική σας συμμετοχή;

Η στάση μου είναι καθαρή. Διαφώνησα με την ασκούμενη πολιτική, παραιτήθηκα από την κυβέρνηση, καταψήφισα το μνημόνιο και τελικά αποχώρησα από το σημερινό ΠΑΣΟΚ.

Δεν έχω συζητήσει με άλλον φορέα. Πιστεύω ακράδαντα, όμως, ότι σήμερα χρειάζεται μια νέα προοδευτική στρατηγική και συμμαχία για τη χώρα μας, και σε αυτήν την προοπτική παραμένω στρατευμένη.

βίντεο
16.12.2016 Ομιλία στην εκδήλωση Ecoleft για τις Διεθνείς εξελίξεις, την Ευρώπη και την Αριστερά
φωτογραφίες
18.04.2016 Ομιλία στην εκδήλωση της Ενωτική Κίνησης Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΕΚΕΑ), στο ξενοδοχείο «ΤΙΤΑΝΙΑ»